په هندوستان کې د پښتنوغونډ ( پټهان رجمنټ) د هغه پوځي ډلې نوم و چې د نولسمې پېړۍ په پای کې برطانويانو له خوا جوړ شو. د اتلسمې پېړۍ تر پای د هند روهیلکهنډ نوابي ختمه او شاو خوا ۲۰ زره پښتانه جنګیالي، نورو سیمو ته ووتل. کله چې برطانوي ایسټ انډیا کمپنۍ په بنګال […]
په شلمې پېړۍ کې د افغانستان تعلیمي نصاب جوړونکی، د ډرامې (تهیټر) او د ۷۵ کتابونو لیکوال، محمد حسین خان له خلکو هېر دی. حسین خان په خټه ارمړ، په ۱۸۸۳م کې جالندهر کې وزیږېدو. د ده نیکونه د بایزید روښان د ټبر په شان، پخوا راهیسې هلته میشت وو. ده د علیګره پوهنتون څخه […]
د جالندهر ارمړ پښتنو د هند په تاریخ کې مهم رول لوبولی دی چې مخ کښ يې په شپاړسمې پېړۍ کې پیرروښان و. د پنجاب تر ټولو لرغونی ښارجالندهرد دوو سیندونو راوي او ستلج تر منځ واقع دی چې پخوا به يې ورته “دوآبه” ویل. د دغو اوبو له کبله دا ټوله سیمه ښیرازه او […]
په عربي کې د “الفاظ غونډ” او سمندر دواړو ته قاموس وایی. “ډکشنري” د لاطیني ” ډیکټیونم” او ډایسیري” نه راوتلی دی چې وېنا یا خبرو ته وایی. د دې ریښه هم د هندي اروپای ټکي “ډایک” سره نښتې ده چې اوس د هندي “دیکهه” (کتل یا په ګوته کول)بڼه لري. د نړي تر ټولو […]
د شلمې پېړۍ تر پای ځینو ملکونو کې سکه ختمه شوه. ویتنام،سومالیه،میانمار(برما) وینزویلا او ال سیلوډور د ګرانۍ او جنګونو له کبله د سکو په ځای کاغذي نوټ چاپوي. په نورو ملکو لکه کینډا او ناروی کې د سکو ځای کارډ اخیستی دی او دوی تر ټولو ټیټه سکه اوس نه جوړوي. سږ کال ( […]
په دسمبر ۱۹۳۱م کې د ګورنر جنرل استاځی “بروس” نومې انګریز په جیل کې اڅکزي خپلې کوټې ته وروغوښتل. “ملا مطلب” سره يې بیل ولیدل او دوی يې د مچ څخه بیرته د کوټې جیل ته واستول. عبد الصمد په هغو یخو ورځو کې د کوټې جیل زندانیانو د جامو حال وایی. “د تورې شړۍ […]
پنځوس کاله پخوا، په پیښور کې د ژمي تور(بایجاني) رنګ ګازرې خرڅیدې. دا به کابل نه راتلې او خلکو ترې اچار جوړاو چې اوبه به يې “کانجي” بللو. د سپین، تور او زیړ ګازر اصل وطن د هندو کش شا و خوا سیمه یعني افغانستان و. په سانسکرت کې دا “ګرنجناکم، ګاجرم او ګاجره بلل […]
د پټنې ښارڅخه ۹۸ کلومیټر جنوب ختیځ کې یوه پراخه زمکه کې د لرغونی نالنده پوهنتون کنډوالې ښکاري. په ۱۸۱۲م کې د سکاټلینډ یو سروی کوونکي، “فرانسس بوکانن”، په خپل راپور کې د دې حال ولیکلو. په ۱۸۶۱م کې نامتو برطانوي لرغون پوهه الیګزانډر کننګهم هلته د نالنده پوهنتون د شتون ذکر وکړو. د ودانیو […]
د نړي کره ( ګلوب) په نیلا سمندر کې د ملکونو نقشې ښکاره کوي او ورباندې کرښې (خط) تېر شوی وي. زمونږ زمکه یوه سیاره او د دې زیاته برخه اوبه ( ۷۱ في صد) او نوره ۲۹ في صد وچه ( خاوره) ده. شا و خوا ۲۰۰ میلینه کاله پخوا زمکه یوه ټوټه وه […]
د نولسمې پېړۍ په افغانستان کې د سردار پاینده خان په پینځویشتو( ۲۵) زامنو کې پینځه، پردل- شېردل- کهندل- رحمدل او مهردل د کندهاري وروڼو په نوم شهرت لري. دوی د غلجو د هوتک قام د یوې مور اولاد وو او شا و خوا ۳۸ کاله يې په کندهار کې خپلواکه حکومت لرلو. مشرپردل خان […]