د بالا حصار جګړه

د پښتونخواه د مردان چاوڼۍ په یو څلور لاري کې په یوې یادګاري تختې د ګایډ (رهنما) ډلې د هغو پوځیانو نومونه لیکلي دي چې د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې د کابل په بالاحصارکې ووژ‌ل شول. د مردان چاوڼۍ په هندوستان کې د غدر( ۱۸۵۷م پاڅون) نه دوه کاله وروسته جوړه شوه. د دې […]

شنه مالګه

د نولسمې پېړۍ تر پای د پیښور په بازارونو کې شنه (زرغون) مالګه هم خرڅیده. په غرونو کې د مالګې کانونه د نورو معدنیاتو په شان د زمکې دننه ‌ډېر ژور پراته وي. دا لویو غونډارو کې د غر نه ماتوي او یو وخت به يې هم هغه حالت کې خرڅول. د دې نور رنګونه […]

د شيرشاه کلي ته

د هند د بهارولايت د مرکز پټنې د پوليسو مشر راته وېلي و چې سهسرام ته د ورتلونه يوه ورځ وړاندې بايد دده نه اجازه واخلم زما دوه ورځې يو خوا بل خوا په مرکو تيری شوې. په درېمه ورځ يووېگن د سپېده چاودېنه وړاندې د هوټل مخې ته ولاړ و. خوما سره وخت نه […]

سلطان پور لودي

په ۲۰۲۰م د نومبر په ۱۶ نېټه د ختیځ پنجاب په سلطان پور لودي کی یو لرغونی جومات د نمانځه لپاره بیا پرانستل شو چې په ۱۹۴۷م کې د هند د وېش راهیسې بند و. د سلطان پور په نوم نورو سیمو کی هم واړه ښارونه شته چی یو په جالندهر او بل په ډېلي […]

د غور امريکاي باچا

د متحده ايالاتود پينسلوانيا ايالت په ميوزيم کی په پارسي ژبی دوه سوه کاله پخوانې يو سندايښي دي. دالوزنامه يوافغان سردارمحمد رفيع بيگ لاس ليک کړی دی. په سند ليکلي دي چې جوسايا هارلن د سردار” د حکومت بش پړه واک او اختيار پخپل لاس کی لري” جوسايا هارلن وروسته د غورد باچا په نوم […]

ګاګره

د کابل ژمې زمهرير دې. ما د بتخاک له ګاګرو تېره کړه چې ځمه ګاګره (تلفظ لکه خاوره یا واوره) د “ګهګهر” نه راوتلی پښتو ټکی دی چی ریښه يې په سانسکرت کې ده. هغه کمیس چی لمنه يې ګول (ګردی)، په پښتو کی ګګره یا ګاګره او په انګریزي کې “فراک” نومېږي. په لاس […]

مچھ جیل

په ۲۰۰۳م کې د بلوچستان بدنامه جیل “مچ” لیدو ته ورغلم چی د لوی دروازې په تندي د دې د جوړیدو نېټه ۱۹۲۹م لیکلی وه. د قیدیانو کوټې یا د هغوی سره د مرکو اجازه راته نه وه او د پولیسو دفتر او دالان نه وراخوا په یو وړوکي غولي کې څو تنه په کار […]

امیر او فری مېسن

د لندن په مرکز کې د “فریمېسن ګرینډ لاج” د میوزیم په یوه المارۍ کې د قران پاک یوه کاپي پرته ده. د دې په دوېمه پاڼه د افغانستان امیر حبیب الله پخپل لاس لیکلي دي چې د قران په زیارت مشرف شوم. ورسره د فروري ۱۹۰۷ م نیټه ثبت ده. په دغه(دوېمه) نېټه په […]

د هډې بودا

د حضرت عیسا (ع) نه شپږ پېړۍ وړاندې د نېپال په غرنۍ سیمې کې د یو باچا زوی وزیږیدو. د ده نوم شهزاده “سدهارته” و چی ډېر نازولی او د ارام ‌ژوند يې تیراو. خو په ځوانۍ کې ده د محل نه بهر د خلکو بد حالت ولیدو او د ژوند په اړه يې سوچونه […]

قاصدی ګل

په ماشومتوب کی به مو د مالوچو په شان یو نازک غونډاری د ډنډر سره وشوکاو او بیا په یو پوکي به مو باد کړو. په ډنډر کی پاتې خاشې شمیرلې چې یو یا درې به د غم او دوه یا څلور د خوشالۍ نښې وې. دغه غونډاري ته به مونږ”بوډۍ” ویل. د انګریزي “ډینډیلاین” […]